Monteerfoutje
Het eerste lenzensysteem (objectief) van de Merzkijker is gemaakt door Steinheil, een lenzenbedrijf uit München. Maar toen het objectief in de kijker was gezet, ontdekten de sterrenkundigen van Sonnenborgh dat het niet goed werkte. Dus kocht de sterrenwacht in 1888 een nieuw objectief bij een ander bedrijf, de firma Merz. Daarom heet de kijker nu de Merzkijker. Toen Steinheil hoorde dat het eerste objectief niet goed werkte, gaf het Sonnenborgh gratis een nieuw objectief. Maar achteraf bleek dat het allemaal niet nodig was geweest. Het eerste objectief was namelijk wel goed, maar er zat een nieuw systeem in, waardoor het anders afgesteld moest worden. Op Sonnenborgh wisten ze dat niet en hadden ze het objectief verkeerd gemonteerd.
Houten buis
De Merzkijker staat in de Zuidertoren, één van de twee sterrenkoepels die in 1853 werden gebouwd toen de sterrenwacht naar Sonnenborgh verhuisde. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw is de kijker grondig gemoderniseerd. Er kwam een motor onder, zodat de kijker niet meer met een opwindmechanisme hoefde te worden aangedreven. Maar de buis van de kijker, die in 1863 werd gemaakt van mahoniehout, is er nog steeds. Dat kun je niet meer zien, omdat de technici bij de modernisering vonden dat een kijker van metaal moest zijn gemaakt. De prachtige houten buis werd daarom met een metaalkleurige verf overgeschilderd.
Licht vangen
De Merzkijker is een lenzentelescoop. Daarom kun je hem goed gebruiken om de maan en de planeten te bekijken. De kijker heeft verschillende vergrotingen. Maar eigenlijk is de vergroting niet het belangrijkste kenmerk van een telescoop. De doorsnede van het objectief is veel belangrijker. Hoe groter de opening van de kijker, hoe meer licht je ermee kunt vangen en hoe verder je in het heelal kunt kijken.
Toen de Merzkijker in 1863 gebouwd werd, was het één van de grootste lenzenkijkers van de wereld. Hij heeft een doorsnede van 26 centimeter en werd de Grote Kijker genoemd. Tot 2002 was de Merzkijker de belangrijkste nachttelescoop van de sterrenwacht.
