Hoe laat komt de ster voorbij?
De beweging van de sterren vormde in de negentiende eeuw de meest nauwkeurige klok die er bestond. Doordat de aarde draait, zie je de sterren van het oosten naar het westen bewegen. Omdat sterrenkundigen wisten hoe laat een bepaalde ster precies door het zuiden zou gaan, konden ze op de sterrenwacht de tijd bepalen. Als een waarnemer van Sonnenborgh de ster in de meridiaankijker door het zuiden zag gaan, wist hij hoe laat het op dat moment was. Daar zette hij de klok op gelijk.

Precies naar het zuiden
Om de juiste tijd vast te stellen moet de meridiaankijker heel precies op het zuiden gericht staan. Een kleine afwijking naar het oosten of westen zorgt ervoor dat de ster iets eerder of iets later door het kijkerbeeld beweegt. Dan kun je de klok dus ook niet precies gelijk zetten. De meridiaankijker is daarom zo gebouwd dat de kijkerbuis altijd exact in de goede richting staat. De buis kan wel omhoog en naar beneden worden bewogen, maar hij blijft steeds op het zuiden gericht.

Lees hier meer over:
De Meridiaanzaal
De Utrechtse tijd

Deze telescoop is niet bedoeld om de sterren mee te bestuderen, maar om de klokken gelijk te zetten. In de negentiende eeuw werd hij gebruikt om de Utrechtse tijd te bepalen. Hoe een ster eruit zag was daarbij niet belangrijk. Het ging erom hoe laat hij voorbij kwam.