De zon belicht

De zon is op Sonnenborgh altijd uitgebreid bestudeerd. Het is de ster die het dichtst bij de aarde staat. De eerstvolgende ster staat maar liefst 250.000 keer verder van de aarde. De meeste sterren blijven zelfs in de allergrootste telescopen een klein lichtpuntje. Maar op de zon kun je allerlei bijzondere verschijnselen waarnemen, zelfs al staat hij 150 miljoen kilometer van ons vandaan.

Gloeiend heet
De zon staat wel dichter bij de aarde dan andere sterren, maar verder is het een gewone ster. Net als andere sterren is de zon een gloeiende gasbol. De diameter van de zon is meer dan een miljoen kilometer. Aan de buitenkant is het ongeveer 6000 graden, binnenin stijgt de temperatuur tot 10 miljoen graden. Dat is de plek waar de energie (warmte en licht) die de zon uitstraalt vrijkomt, doordat kernen van waterstofgas botsen en samensmelten tot heliumgas.

Vlekken op de zon
Met een gewone telescoop kun je soms donkere vlekken op de zon zien. Dat zijn gebieden die minder warm zijn dan de rest van het oppervlak (‘maar’ 4000 graden) en ook minder licht uitstralen. Daarom zien wij ze als donkere vlekken. Hoe zonnevlekken precies ontstaan, begrijpen we nog steeds niet helemaal. Sterrenkundigen van de Universiteit Utrecht doen daar onderzoek naar. Tegenwoordig doen ze dat niet meer met de zonnekijkers op Sonnenborgh, maar met de Dutch Open Telescope, één van de scherpste zonnetelescopen ter wereld op het Canarische eiland La Palma.

Zonnevlekken bekijken
Elke zondagmiddag staat één van de telescopen van Sonnenborgh gericht op de zon. Met de Merzkijker wordt een plaatje van de zon geprojecteerd van wel dertig centimeter. Daarop kun je ook de zonnevlekken op de zon zien. Of die er zijn hangt af van de activiteit van de zon: hoe actiever de zon, hoe meer zonnevlekken. De activiteit van de zon verandert met een periode van ongeveer 11 jaar. Soms zijn er wekenlang geen vlekken te zien, op andere dagen is de zon een gespikkelde bol.

Meer informatie
Zonneonderzoek met de Dutch Open Telescope
Of er zonnevlekken te zien zijn kun je elke dag bekijken op www.spaceweather.com