0

Haar van Berenice

Dit voorjaar kun je bij helder weer tussen de sterrenbeelden Leeuw en Boötes een groep sterren zien. Deze sterren zijn onderdeel van het kleine en onopvallende sterrenbeeld Haar van Berenice (Coma Berenices in Latijn). Het sterrenbeeld bestaat uit drie sterren en een groepje zwakkere sterren, genaamd Melotte 11. Met een verrekijker kun je in deze sterrenhoop enkele tientallen sterren zien. Het object past dan net in het beeldveld. 

De meeste sterrenbeelden zijn vernoemd naar goden of voorwerpen uit de Griekse Mythologie. Het Haar van Berenice is een van de weinige sterrenbeelden die zijn naam dankt aan een historisch figuur, namelijk Koningin Berenice II van Egypte. Zij leefde in de derde eeuw voor Christus en was getrouwd met Koning Ptolemaeus. Omstreeks 243 voor Christus voerde de koning oorlog tegen de Assyriërs. Dat volk had namelijk zijn zus vermoord en hij wilde wraak. Berenice die erg trots was op haar 'gouden' haren, beloofde deze te offeren aan de liefdesgodin Aphrodite als haar man weer veilig terug zou keren. Dat lukte hem en zo legde Berenice haar haren op het altaar in de tempel van de godin. De volgende dag was het haar verdwenen, wat woede wekte bij de koning en koningin. De hofastronoom Conon van Samos verzekerde het koninklijk echtpaar dat Aphrodite het haar had geaccepteerd en aan de hemel had geplaatst.

Voor vele jaren was het Haar van Berenice onderdeel van het sterrenbeeld Leeuw. Het werd vaak gezien als het pluizige uiteinde van de staart van het sterrenbeeld Leeuw. Ook was het soms onderdeel van het sterrenbeeld Maagd dat onder het Haar van Berenice staat. Pas in de zestiende eeuw verscheen het Haar van Berenice op enkele sterrenkaarten als apart sterrenbeeld. Vanaf 1602 kwam het sterrenbeeld in officiële catalogi en atlassen terecht.