

Astronomisch kabinet van Jean Paulus; tijdelijk te zien bij Sonnenborgh
Eerder was dit prachtige kabinet te zien in het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium in Franeker. Nu is dit bijzondere uurwerk tijdelijk te bewonderen bij Sonnenborgh – museum & sterrenwacht.
Het kabinet biedt een zeldzame blik op het wetenschappelijk vakmanschap van de 18e en 19e eeuw en laat zien hoe onderzoekers en verzamelaars zich bezighielden met sterrenkunde.
Dit bijzondere uurwerk werd in 1771 begonnen door de Franse instrumentenmaker Jean Paulus. Door oogproblemen kon hij zijn werk niet voltooien. Het uurwerk raakte verspreid en raakte in de vergetelheid, maar werd later meerdere keren gerestaureerd en uitgebreid.
Het kabinet heeft een bewogen geschiedenis: van een onafgemaakt project tot een zorgvuldig hersteld uurwerk met muziektrommel en kalenderschijf. Dankzij recente restauraties door Pieter de Ruiter in opdracht van Bert Degenaar, is het nu in goede staat en geeft het een zeldzaam inkijkje in de sterrenkundige instrumenten van de 18e en 19e eeuw.
Het kabinet is ruim drie meter breed en meer dan 2,5 meter hoog, en bevat een fascinerende verzameling globes en planetaria. Opvallend is het zeldzame wereldbeeld van Martianus Capella uit de 5e eeuw, naast het heliocentrische model van Copernicus uit de 16e eeuw. Diverse wijzerplaten tonen informatie over kalenders, tijdsaanduidingen, de stand van de planeten, de fasen van de maan, en de banen van de vier grootste manen van Jupiter, naast tal van andere astronomische gegevens.